Opiniestuk geschreven door Valerie Vercammen – Managing Director be-sup
Het debat over voedingssupplementen in België wordt te vaak herleid tot karikaturen. Ze zijn óf wondermiddelen, óf volstrekt nutteloos. Die tegenstelling is aantrekkelijk, maar ze doet geen recht aan de realiteit en helpt de consument allerminst vooruit.
Als sectorfederatie zien wij dagelijks hoe groot de kloof is tussen perceptie en feiten.
Laat ons beginnen bij wat niemand betwist: een gezonde en evenwichtige voeding is de basis. Maar tegelijk moeten we eerlijk zijn over de praktijk.
De voedselconsumptiepeiling van Sciensano toont al jaren aan dat een groot deel van de Belgen er niet in slaagt om de voedingsaanbevelingen te halen. De consumptie van groenten, fruit en andere nutriëntrijke voedingsmiddelen blijft structureel te laag, waardoor een aanzienlijk deel van de bevolking risico loopt op tekorten aan essentiële vitaminen en mineralen.¹
Dat is geen marginaal probleem. Op Europees niveau wordt bevestigd dat micronutriëntentekorten wijdverspreid zijn en een impact hebben op gezondheid en weerbaarheid.
In die context zijn voedingssupplementen geen luxeproduct, maar een instrument, bedoeld om aan te vullen waar de dagelijkse voeding tekortschiet.
Geen vrijblijvende claims, maar een strikt kader
Een van de meest hardnekkige misverstanden is dat producenten vrij zouden zijn in wat ze mogen zeggen of beloven.
De realiteit is dat Europa één van de strengste systemen ter wereld heeft. Gezondheidsclaims voor vitaminen en mineralen mogen enkel gebruikt worden wanneer ze wetenschappelijk zijn beoordeeld en goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA).²
Voor botanicals geldt dat claims “on hold” enkel mogen gebruikt worden onder strikte voorwaarden en mits wetenschappelijke onderbouwing.³
Dat betekent concreet dat voedingssupplementen doen wat ze mogen zeggen, en dat wat ze zeggen, niet vrijblijvend is.
België: een van de strengste systemen in Europa
Wat vaak ontbreekt in het debat, is de Belgische realiteit.
In ons land geldt een verplichte notificatie bij de FOD Volksgezondheid voor elk voedingssupplement vóór het op de markt komt. Samenstelling, dosering, etikettering en claims worden daarbij gecontroleerd.⁴
Daar stopt het niet. Het FAVV controleert systematisch de markt, en via het nutrivigilantiesysteem worden mogelijke ongewenste effecten opgevolgd en geëvalueerd door de overheid.⁵
Het beeld van een “oncontroleerbare markt” is dus niet alleen onjuist, het ondermijnt ook het vertrouwen in een systeem dat net gebouwd is om de consument te beschermen.
Voor wie is dit relevant?
Niet iedereen heeft altijd voedingssupplementen nodig. Maar voor veel mensen kunnen ze wél een belangrijke rol spelen:
- wie er niet in slaagt om dagelijks voldoende nutriënten binnen te krijgen
- ouderen, zwangere vrouwen of andere groepen met verhoogde behoeften
- mensen met specifieke voedingspatronen
- periodes van verhoogde belasting of herstel
In die gevallen kunnen voedingssupplementen een veilige, gecontroleerde en zinvolle aanvulling zijn.
Tijd voor een volwassen debat
Het echte probleem ligt niet bij het bestaan van voedingssupplementen, maar bij de manier waarop we erover spreken.
Een ernstig debat vertrekt niet van extremen, maar van feiten. Het erkent dat voeding de basis blijft, maar ook dat die basis in de praktijk niet altijd gehaald wordt. Het maakt een duidelijk onderscheid tussen medicijn en voedingssupplement. En het geeft consumenten correcte informatie, zodat ze geïnformeerde keuzes kunnen maken.
Besluit
Voedingssupplementen zijn geen wondermiddel. Maar ze zijn ook geen illusie.
Ze maken deel uit van een strikt gereguleerd kader en kunnen bijdragen aan de gezondheid van de consument.
Als we echt willen inzetten op preventie en gezondheid, dan hebben we nood aan een eerlijk en genuanceerd gesprek, niet aan simplificatie.
Voetnoten
- Sciensano, Voedselconsumptiepeiling België: https://www.sciensano.be/nl/biblio/voedselconsumptiepeiling-2022-2023-samenvattend-rapport-over-voedselconsumptie-en-naleving-van-de
- Europese Commissie – EU Register van voedings- en gezondheidsclaims: https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register
- Botanicals en “on hold” claims – toelichting binnen Europees en Belgisch kader
- FOD Volksgezondheid – Voedingssupplementen en notificatie: https://www.health.belgium.be/nl/themas/voeding/specifieke-voedingsmiddelen/voedingssupplementen-verrijkte-voeding
- FOD Volksgezondheid – Nutrivigilantie: https://www.health.belgium.be/nl/themas/voeding/voedselveiligheid/nutrivigilantie